دو روی سکه حذف صفر از پول ملی

موضوع حذف صفر از پول ملی که در ماه های اخیر شکل جدی تری به خود گرفته، مخالفت ها و موافقت هایی را به دنبال داشته است. فارغ از مجادلات سیاسی و جناحی، از نگاه تخصصی این اقدام بانک مرکزی مزایا و معایبی به همراه خواهد داشت. در این یادداشت دکتر سید رضا ابراهیمی از نگاه یک بانکدار ارشد به بررسی اجمالی این موضوع پرداخته است.

دکتر سید رضا ابراهیمی: روزگاری که که ریال در مبادلات مالی دارای قدر و ارزش بود و نقش ایفا می کرد، شاهی و دینار نیز ملاک محاسبه قرار می گرفت.

اما در حال حاضر ریال جایگاه ارزشی خود را کاملا از دست داده و موضوع حذف صفر از پول ملی مورد توجه و در دستور کار قرار گرفته است.

به نظر می رسد با توجه به مجموعه ای از دلایل، حذف صفر از پول ملی ضروری است. اما اینکه آیا اکنون پیش از اصلاح بنیادی سیاست پولی و مالی و حتی ارزی کشور، زمان مناسبی برای کاهش صفر از پول ملی خواهد بود، موضوعی مهم و مورد توجه است که در این یادداشت به آن نمی پردازم.  در ابتدا مروری خواهیم داشت بر مزایای این اقدام:

کاهش هزینه های کلان

حذف صفر از پول ملی قطعا تاثیر مهم و قابل توجهی در کاهش تورم و قیمت اجناس و کالاها نخواهد داشت اما در کاهش هزینه های کلان کشور موثر خواهد بود.

کاهش سرانه اسکناس

بنابر آمار موجود سرانه اسکناس کشور در حال حاضر ۱۱۵برگ گزارش شده است. این عدد در کشورهای توسعه یافته بین ۱۰ الی ۱۸ برگ است! بنابراین با کاهش صفرهای پول ملی شاهد کاهش سرانه اسکناس و به دنبال آن کاهش هزینه های که بالا چاپ اسکناس با کاغذهای مخصوص خواهیم بود.

کاهش هزینه جابجایی

بانکداران و فعالان اجرایی حوزه های پولی و مالی خوب می دانند که جابجایی پول به خصوص در مورد پولرسانی بانک ها امری مخاطره آمیز و پرهزینه محسوب می شود. ارزش یافتن پول ملی و کاهش حجم اسکناس می تواند موجب کاهش هزینه های جابجایی و کاستن از خطرات احتمالی آن (مخصوصابین شهری) شود و البته صرفه جویی در زمان و هزینه های پول گذاری در خودپرداز بانک ها را نیز به دنبال خواهد داشت.

سهولت نگهداری

نگهداری اسکناس برای آحاد مردم و مدیران بانک ها و موسسات مالی همواره زحماتی به دنبال دارد. حذف صفر از پول ملی سهولت نگهداری از اسکناس های در دسترس مردم و مخصوصا نهادهای مالی و نیز کاهش فضای مورد نیاز در خزانه و صندوق های نسوز بانک ها و سایر اماکن مرتبط را در پی خواهد داشت.

پیشگیری از خطاهای محاسباتی

سروکار داشتن با اعداد خیلی بزرگ و محاسبات اعداد با رقم های طولانی نه تنها برای مردم عادی بلکه برای حسابداران و حسابرسان نیز دشوار و همراه با ریسک است. حذف صفر از پول ملی موجب می شود فضای کمتری در سطوح ترازنامه ها و اسناد مالی و حسابداری اشغال شود و اشتباهات محاسباتی به حداقل برسد و البته موجب کاهش نفر- ساعت در این امور شود که خود نوعی کاهش هزینه محسوب می شود.

افزایش اعتماد مردم

کاهش ارزش پول ملی در مراحل نخست نارضایتی هایی سطحی به دنبال دارد اما با ادامه این روند، اعتماد مردم به پول ملی دچار خدشه های جدی خواهد شد و ناامیدی عمومی را به دنبال خواهد داشت به طوریکه مردم و فعالان اقتصادی به ارزهای خارجی گرایش و تمایل پیدا خواهند کرد. حذف صفر از پول ملی یکی از راهکارهای حفظ ارزش اسمی پول ملی است که افزایش اعتماد مردم و تقویت امید آنان را در پی خواهد داشت.

یقینا نمی توان تحلیل ها و نقدهایی که از مضرات و معایب حذف صفر پول ملی می گویند را کاملا نادیده گرفت. در ادامه مروری بر این موارد خواهم داشت:

  • اجرای این طرح هزینه های قابل توجهی دارد که در مقابل مزایای آن حائز اهمیت است. هزینه های سنگین چاپ اسکناس های جدید مهمترین و آشکارترین این هزینه ها است.
  • با توجه به گرد کردن اعداد و ارقام شاهد افزایش تورم کوتاه مدت خواهیم بود.
  • تصحیح ارقام دفاتر و حسابداری ادارات و شرکت ها با توجه به تغییرات به وجود آمده، صرف زمان و هزینه هایی به دنبال خواهد داشت.
  • با توجه به افزایش ارزش پول ملی، احتمالا شاهد کاهش درآمدهای صادراتی  خواهیم بود.

یقینا هر تغییری هزینه هایی در بر دارد که، پس از در نظر گرفتن مزایای آن تغییر و تایید ضرورت آن، تامین هزینه ها توجیه پذیر خواهد بود. مشکل دیگری که تقریبا در تمامی تغییرات بزرگ با آن مواجه هستیم، بروز مقاومت هایی از سوی مخالفین اجرای طرح است؛ تجربه نشان داده است که گذشت زمان مقاومت ها را از میان خواهد برد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *